Voorzitter,

Eerst het positieve nieuws:

We spreken vanavond in het openbaar over het rapport van de cie. Schutte. Een rapport waarin, naast de verantwoording van de cie. T.a.v. de aan haar gegeven opdracht van de provincie, ook een overzicht is gegeven van voor- en nadelen van respectievelijk herindeling en een specifieke vorm van samenwerking. Een overzicht op basis waarvan je met elkaar in debat zou kunnen gaan over de ingenomen of in te nemen standpunten in deze. Wellicht moeten we het ook meer hebben over kenmerken dan voor- of nadelen, want het is maar hoe je een kenmerk beoordeeld.

Ik zei dat je hierover met elkaar in debat zou kunnen gaan, en dan kom ik op het nare nieuws van vanavond. Namelijk er was afgesproken vanavond met de 4 raden van het eiland gezamenlijk dit rapport te bespreken. Tekenend voor de mate waarin we met elkaar tot afspraken en samenwerking kunnen komen werd deze afspraak 1 dag na het maken ervan alweer ontbonden. En dus spreken we vanavond met de eigen raad over onze redelijk eensluidende standpunten over het rapport en worden er dus geen argumenten gewisseld met de volksvertegenwoordigers met de afwijkende standpunten. Jammer.

Overigens is het wel goed om vanavond ook aan onze burgers duidelijk te maken waar wij nu staan en op basis van welke argumenten, dus ik vertrouw erop dat het geen verloren avond zal blijken.

Alle inzenders van een zienswijze via brief, e-mail of website hartelijk bedankt.

Voorzitter,

Op basis van de door Schutte genoemde kenmerken van herindelen en het samenwerkingsmodel neemt mijn fractie het standpunt in dat herindelen te verkiezen is boven dit samenwerkingsmodel. Voor details van het advies verwijs ik uiteraard naar het rapport zelf.

Nu wordt er wel gesteld door tegenstanders van herindelen dat het hierbij gaat om macht of regie of welke meer of minder vriendelijke woorden hiervoor gelden. Voorzitter de suggestie die hiervan uitgaat wijs ik namens mijn fractie stellig af. Ook onze fractie zit niet te wachten op een grotere gemeente, meer macht, een hogere toelage als raadslid of wat dies meer zij. We hebben een afweging te maken hoe het bestuur van de gemeenten op ons eiland het best vormgegeven kan worden. Daarbij hebben we te maken met een aantal gegeven omstandigheden. Ik noem er een aantal waarvan wij vinden dat die hierbij in ieder geval van belang zijn:

• Steeds meer en zwaardere opgaven voor gemeenten vanuit rijk en provincie

• Regionale samenhang waarmee je als 4 gemeenten op 1 eiland te maken hebt

• Bewezen onvermogen om als 4 separate gemeenten werkelijk samen te werken en dus dat regionale belang voldoende te beschermen

• Democratische legitimatie van zwaarwegende beslissingen in het belang van de inwoners van het eiland.

Als in voldoende mate tegemoetgekomen kan worden aan deze omstandigheden hoeft een herindeling van ons niet zo. We hebben er echter onvoldoende vertrouwen in dat hier, door welke vorm van samenwerking dan ook een echt werkbare vorm uit zal komen. Als we dan in het oog nemen dat Schutte niet spreekt over “welke vorm van samenwerking dan ook”, maar een zeer duidelijk omschreven vorm voorstelt, dan zien we hier een enorm bestuurlijk gedrocht ontstaan, waarnaast 4 gemeenten overblijven die eigenlijk nergens meer over gaan. Voor die variant passen wij. Het is namelijk ook niet eerlijk de burgers het gevoel te geven dat zij nog in een autonome, zelfstandige gemeente wonen als dat bestuurlijk niet echt meer zo is.

Vinden we in het vormen van 1 gemeente op GO dan een vervulde droom? Nee, ook niet echt. Ook na het vormen van 1 gemeente hebben we voldoende problemen over en zullen er, door dat vormen van 1 gemeente, nieuwe problemen ontstaan. Terecht wijst Schutte hierop en ik wil er een aantal noemen:

• De afstand tussen overheid en burgers zal vergroot worden. Dat wil zeggen, als we daar niets aan doen. Daar vinden we dus al de eerste opdracht voor het nieuw gevormde bestuur. Heb daar oog voor en vindt oplossingen. Enige nuancering kan zijn dat een grotere afstand niet per definitie negatief is. Het beschermd wellicht tegen te gedetailleerd besturen.

• De enorme oppervlakte t.o.v. het aantal inwoners betekend ook een grote fysieke afstand. Daar staat tegenover dat de natuurlijk geografische afbakening door het omliggende water ook wel weer erg duidelijk is en veel voordelen biedt aan het besturen.

• Het zal een grote klus worden de organisaties in elkaar te schuiven en ook op financieel- en beleidsvlak tot eenduidigheid te komen. De eerste jaren na de beslissing in juni en de eerste jaren na daadwerkelijke herindeling zal hier veel tijd en geld in gaan zitten. Dat betekend een natuurlijk neiging tot een binnenwaarts gerichte blik door bestuurders en ambtelijk apparaat. Daar willen we voor waarschuwen en wellicht alvast een opdracht aan het nieuwe bestuur meegeven. Houdt de heersende belangen van de burgers ook in deze tijd sterk in de gaten. Dwing jezelf daartoe!

• Er zullen wellicht verschuivingen plaatsvinden in de politieke verhoudingen, waardoor eventuele vanzelfsprekendheid in een ander kader komt. Daartegenover kan de vraag gesteld worden; hoe komen deze vanzelfsprekendheden tot stand en hoe reëel zijn ze? Hebben we de juiste argumenten om onze standpunten te verdedigen of vertrouwen we op vanzelfsprekendheden? Dit kunnen we verder nuanceren omdat de samenstellingen van de 4 raden nu ook weer niet dramatisch afwijkt van elkaar. Sterker in de 4 raden zijn dezelfde landelijke partijen vertegenwoordigd. De uitdaging is nu, en die blijft. Het bestuur, in welke samenstelling dan ook dient het bestuur te zijn van de gehele gemeenschap, waarbij de rechten van minderheden in goede handen zijn.

Al met al menen wij, de voors en tegens afwegend, te moeten instemmen met het advies om tot herindeling over te gaan. Nogmaals en met kracht betoogd; niet vanwege vermeende grotere macht of zeggingskracht, maar omdat de belangen voor de inwoners, álle inwoners uit de huidige 4 gemeenten, hierdoor het best gediend worden in een situatie waarin een steeds slagvaardiger en professioneler bestuur gevraagd wordt.

Wij hopen dat nà een besluit in juni de eensgezindheid en saamhorigheid op het eiland geen onherstelbare schade opgelopen zal hebben. Want dàn zal dat grotere negatieve gevolgen hebben dan de keuze voor het ene of andere model nu.

Dank u.

2e termijn:

Vermeende vraatzucht van Middelharnis zal juist met een herindeling ten einde zijn:

o Nu MH met 18.000 inwoners t.o.v. kleinere gemeenten

o Straks MH met 18.000 -/- Nieuwe Tonge en Stad t.o.v. 29.000 +/+ NT en Stad. M.a.w. de vermeende macht van de kern MH/SD neemt enorm af

o Door de democratische legitimatie na nieuwe verkiezingen zijn de raadsleden van 1 gemeente verantwoordelijk voor alle inwoners en alle kernen. Nu vraagt de democratische legitimatie van raadsleden van de gescheiden gemeenten voor de belangen van haar eigen inwoners te gaan.

In de rondvraag word door 1 van de aanwezige burgers gevraagd of de partijen werden gesteund door hun achterban. Hierbij geef ik aan de in het ChristenUnie verkiezingsprogramma in eerdere jaren een (lichte) voorkeur voor herindelen was opgenomen. In het huidige verkiezingsprogramma (2006-2020) is dit bewust weggelaten. Op basis hiervan heb ik dus geen legitimatie van mijn kiezers om voor een herindeling te zijn. Maar we moeten eerlijk zijn dat een keuze voor “houden zoals het is” geen optie is in het rapport Schutte.

Het is een keuze tussen een samenwerkingsmodel waarin geen reële gemeente overblijft en een bestuurlijk monstrum de dienst uitmaakt zonder adequate controle door de 4 uitgeklede gemeenteraden. Verder is het onderwerp aan de orde geweest in diverse vergaderingen van de ChristenUnie met de leden in de afgelopen maanden. In geen van die vergaderingen is ook maar iets van tegenstand tegen herindeling gebleken. Dat gaf ons als fractie voldoende basis om het standpunt in te nemen zoals vanavond is verwoordt.